درسنامه آموزشی پودمان 3 ارائه دهنده خدمات رایانهای کلاس دهم شبکه و نرم افزار
طراحی آموزشی تعاملی
آیا تا به حال اندیشیدهاید
- چگونه میتوان ارائههای تعاملی و پویا را در پاورپوینت ساخت؟
- چگونه میتوان اسلایدهای سهبعدی ایجاد کرد تا ارائه، منحصربهفرد و جذاب شود؟
- چگونه میتوان با استفاده از انیمیشنها و کاراکترهای کارتونی تجربه کاربری را بهبود بخشید؟
- چگونه میتوان در پاورپوینت استوری موشن و آزمون ایجاد نمود؟
- چگونه میتوان از هوش مصنوعی برای تولید ارائه استفاده کرد؟
- چگونه میتوان از ابزارهای همکاری آنلاین برای طراحی پروژههای آموزشی تیمی استفاده نمود؟
آنچه از هنرجو انتظار میرود
1- مسیرهای یادگیری غیرخطی با استفاده از هایپرلینک و دکمههای اکشن ایجاد کند.
2- منوهای تعاملی برای دسترسی سریع به بخشهای مختلف محتوا طراحی کند.
3- سؤالات چندگزینهای، صحیح / غلط و کشیدن و رها کردن (Drag & Drop) با استفاده از ابزارهای داخلی پاورپوینت طراحی کند.
4- فیلمهای آموزشی و صداگذاری (Narration) برای توضیح مفاهیم را اضافه کند.
5- انیمیشنهای شرطی ایجاد کند.
6- فایل اجرایی (EXE) یا PDF تعاملی برای استفاده بدون نیاز به نرمافزار خاص ایجاد کند.
7- نسخه قابل چاپ آزمونها با قالببندی جداگانه طراحی کند.
8- از ابزارهای هوش مصنوعی برای تهیه اسلاید و محتوا استفاده کند.
استاندارد عملکرد
طراحی آموزشی رایانهای تعاملی با استفاده از تجهیزات رایانهای و براساس دستورالعمل و راهنمای نرمافزار Power Point.
طراحی ارائه تعاملی (Interactive Presentation)
ارائه تعاملی نوعی ارائه است که بهمنظور انتقال اطلاعات به شیوهای پویاتر و جذابتر طراحی شده است و مخاطب را بهطور فعال درگیر میکند. در این نوع ارائه که معمولاً شامل منو، دکمهها یا لینکها است، به کاربر امکان تعامل با محتوا را میدهد و ساختار قابل هدایت و منعطفی دارد. بهعنوان مثال، هنگام ارائه میتوان تنها با یک کلیک، اسلاید مشخصی را نمایش داد. با استفاده از ابزارهایی مانند ابرپیوند، دکمه، انیمیشن، آزمون و همچنین ادغام با رسانههای خارجی مانند ویدیوها، صفحات وب یا فایلهای Excel، میتوان تجربهای پویا و جذاب برای مخاطب ایجاد کرد. این نوع ارائهها به ویژه برای جلسات آموزشی، ارائههای تجاری و جلسات مشارکتی بسیار مؤثر و کاربردی هستند. در ادامه با استفاده از ابزارهای مختلف، ارائههای تعاملی ایجاد خواهید کرد.
ایجاد پیوند در پاورپوینت
با استفاده از پیوندها میتوانید پیمایش تعاملی در ارائههای خود ایجاد کنید و به مخاطب اجازه دهید تا به بخشهای مختلف مطالب دسترسی داشته باشند. این کار باعث میشود اسلایدها حالت خطی و پشت سرهم نداشته باشند. برای ایجاد پیوند در پاورپوینت از دو روش ابرپیوند (Hyperlink) یا دکمههای عملیاتی (Action button) میتوان استفاده نمود که در ادامه آموزش داده میشوند.
ابرپیوند (Hyperlink)
Hyperlink ابزاری برای افزایش پویایی ارائه است که با استفاده از آن میتوان به فایلهای موجود در سیستم، صفحات وب، آدرس ایمیل یا اسلایدهای دیگر در همان فایل ارائه، لینک شد. برای ایجاد ابرپیوند مراحل زیر را دنبال کنید:
1- شیء موردنظر خود را انتخاب کنید. این شیء میتواند متن، تصویر، شکل یا هر عنصر دیگری در اسلاید باشد.
2- پنجره Insert Hyperlink را باز کنید. برای این کار از یکی از دو روش زیر استفاده کنید:
- روی شیء انتخاب شده کلیک راست کرده و گزینه ...Hyperlink را انتخاب کنید.
- در زبانه Insert از گروه Links روی گزینه Hyperlink کلیک کنید.
3- در کادری که باز میشود (شکل 55)، نوع ابرپیوند را انتخاب و روی دکمه OK کلیک کنید. برای نمونه متن «جستوجو در وب» را نوشته و پس از انتخاب گزینه Existing File or Web Page، در کادر Address، آدرس سایت گوگل را وارد کنید.
کنجکاوی (صفحهٔ 166 کتاب درسی)
چگونه میتوان ابرپیوند را ویرایش یا حذف کرد؟
دکمههای عملیاتی (Action Buttons)
دکمه عملیاتی، دکمه یا تصویری است که هنگام کلیک روی آن عملیات خاصی اجرا میشود. مثلاً میتوانیم به اسلاید خاصی برویم، یا یک فایل یا برنامه را اجرا کنیم. همچنین میتوانیم از آن برای پخش صدا یا کنترل آن هم استفاده کنیم. برای درج و ویرایش دکمه عملیاتی مراحل زیر را دنبال کنید:
1- از منوی Insert گروه Illustrations، گزینه Shapes و سپس Action Buttons را انتخاب کنید.
2- دکمه عملیاتی موردنیاز را انتخاب (شکل 56) و در مکان موردنظر درگ کنید.
3- در کادر محاورهای Action Buttons، از :Hyperlink to گزینه موردنیاز را انتخاب کنید.
برای مثال گزینه Next Slide برای رفتن به بعدی استفاده میشود (شکل 57).
4- برای تأیید روی دکمه OK کلیک کرده و نتیجه را بررسی کنید.
5- دکمه عملیاتی درج شده را ویرایش کنید. بعد از انتخاب دکمه موردنظر از منوی Insert گزینه Action را کلیک و در کادر محاورهای باز شده، تغییرات لازم را اعمال کنید.
فعالیت 26 (صفحهٔ 167 کتاب درسی)
با راهنمایی هنرآموز خود، زبانههای Mouse Click و Mouse Over را بررسی کنید.
فعالیت 27 (صفحهٔ 167 کتاب درسی)
در پروژه هوش مصنوعی، موارد زیر را اضافه کنید:
- در اسلایدهای فایل ارائه «هوش مصنوعی» مطابق شکل 58، دکمههای عملیاتی قرار دهید.
- گزینههای اسلاید «فهرست مطالب» را توسط ابرپیوند به اسلایدهای مرتبط متصل کنید.
پیوند به منابع داده خارجی برای بهروزرسانی Real time
یکی از کاربردهای نرمافزارهای ارائه مطالب، ایجاد اسلایدهایی برای گزارش عملکرد به مدیران، با استفاده از جداول و نمودارهای آماری است. برای مثال مسئول فروش شرکت قصد دارد بهصورت ماهانه، گزارش کاملی از عملکرد کانالهای مختلف فروش را در قالب جداول و نمودارها به مدیر شرکت ارائه کند. در نرمافزار پاورپوینت، با استفاده از قابلیت پیوند به منابع داده خارجی، میتوان دادهها را بهصورت پویا و خودکار از منابعی مانند فایلهای Excel یا پایگاههای داده، به اسلایدها متصل کرد. این اتصال امکان دسترسی به اطلاعات بهروز در زمان واقعی را فراهم میکند و اجازه میدهد تا تغییرات در دادههای منبع، بهطور خودکار یا دستی در ارائه منعکس شود. این ویژگی به سازمانها کمک میکند تا تحلیلهای دقیقتری انجام دهند و در عین حال، از صحت و یکپارچگی دادهها اطمینان حاصل کنند.
برای مثال، با توجه به این که دادههای فروش همواره در حال تغییر هستند، باید ارتباط پویا و پیوندی میان دادهها در فایل Excel و جداول و نمودارها در گزارش پاورپوینت وجود داشته باشد تا اطلاعات بهصورت Realtime، همان لحظه بهروز شوند و نیازی به ترسیم مجدد آنها نباشد.
برای ایجاد پیوند به دادههای فایل Excel، در گزارش پاورپوینت، مراحل زیر را دنبال کنید:
1- ابتدا نرمافزار Excel را باز کنید و جدول روبهرو (شکل 59) را در آن ایجاد کنید.
2- پس از انتخاب جدول، از زبانه Insert، بخش Charts، نمودار ستونی را انتخاب کنید.
3- نمودار ترسیم شده را کپی کنید.
4- در نرمافزار پاورپوینت از زبانه Home، گزینه paste و سپس گزینه Paste Special را انتخاب کنید (شکل 60).
5- در کادری که باز میشود، گزینه Paste Link را انتخاب کنید.
6- دکمه OK را کلیک کنید.
7- فایل را ذخیره کنید و ببندید. از این پس، هر زمان که فایل پاورپوینت موردنظر را باز میکنید، امکان بهروزرسانی دادهها توسط دکمه Update Links وجود دارد (شکل 61).
8- با دابل کلیک روی نمودار یا جدول درج شده، محیط Excel باز میشود و امکان ویرایش اطلاعات وجود دارد.
کنجکاوی (صفحهٔ 169 کتاب درسی)
درمورد عملکرد گزینه Object در گروه Text از زبانه Insert تحقیق کنید.
فعالیت 28 (صفحهٔ 170 کتاب درسی)
یک فایل با موضوع «گزارش آمار فروش قطعات رایانه» بهصورت روبهرو تهیه کنید (شکل 63):
- در سربرگ Design، در بخش Themes، تم موردنظر را انتخاب کنید.
- در اسلاید اول، نام و نامخانوادگی خود را بهعنوان تهیهکننده درج کنید.
- در اسلاید دوم، جدول آمار فروش قطعات رایانه را از فایل Excel که قبلاً تهیه کردهاید، فراخوانی کنید.
- بعد از اسلاید اول، یک اسلاید با عنوان «فهرست مطالب» را مطابق شکل 63 اضافه و در آن لینکهایی برای مشاهده اسلاید جدول و نمودار ایجاد کنید. برای این کار روی متن موردنظر کلیک راست کرده و گزینه Hyperlink را انتخاب کنید. در بخش Place in This Document، اسلایدهای موردنظر را انتخاب کنید (شکل 64).
- در اسلاید سوم و چهارم برای بازگشت به اسلاید «فهرست مطالب» دکمه عملیاتی ایجاد کنید.
- به این ترتیب یک ارائه تعاملی ایجاد کردهاید.
طراحی اسلایدهای سهبعدی (3D)
طراحی اسلایدهای سهبعدی یکی از تکنیکهای پیشرفته و جذاب در ساخت ارائههای پویا و تأثیرگذار است.
با استفاده از افکتها، انیمیشنها و المانهای سهبعدی، میتوان به اسلایدهای خود، عمق، حرکت و جلوههای بصری زیبایی اضافه کرد.
برای ایجاد اسلاید سهبعدی مراحل زیر را دنبال کنید:
1- افزودن یک مدل سهبعدی
- یک فایل جدید ایجاد کنید.
- در زبانه Insert گروه Illustrations، از منوی بازشونده 3D Models روی گزینه ...Stock 3D Models کلیک کنید (شکل 65) و در کادر باز شده (شکل 66)، یک مدل سهبعدی آماده را انتخاب کنید.
با قرار دادن موس روی مرکز شکل و کلیک کردن و حرکت دادن آن میتوانید جهت مدل را تعیین کنید.
کنجکاوی (صفحهٔ 171 کتاب درسی)
توسط چه نرمافزارهایی میتوان مدل سهبعدی طراحی کرد؟
فعالیت 29 (صفحهٔ 171 کتاب درسی)
با کمک هنرآموز خود بخشهای مشخص شده در شکل 67 را تکمیل کنید.
2- افزودن انیمیشن به مدل
- در زبانه Animations، گروه Animation تعدادی انیمیشن سهبعدی وجود دارد (شکل 68). انیمیشن دلخواه خود را روی مدل سهبعدی اعمال کنید.
فعالیت 30 (صفحهٔ 172 کتاب درسی)
انیمیشنهای مختلف را امتحان کرده و جدول 5 را کامل کنید.
| عملکرد | جلوه انیمیشن |
|---|---|
| Arrive | |
| Turntable | |
| Swing | |
| Jump Turn | |
| Exit |
- یک کپی از اسلاید اول تهیه کنید.
- برای این کار پس از انتخاب اسلاید، کلید ترکیبی Ctrl+D را فشار دهید، یا روی اسلاید موردنظر کلیک راست کنید و گزینه Duplicate Slide را انتخاب نمایید.
- در اسلاید دوم، جهت و موقعیت مدل را تغییر دهید که زاویه دید متفاوتی را نشان دهد (شکل 69).
- این کار را میتوانید چندین بار تکرار کنید.
- برای زیباتر شدن نمایش اسلایدها ابتدا همه اسلایدها را انتخاب و از سربرگ Transitions جلوه Morph را انتخاب کنید. در قسمت Advanced Slide، به گزینه After زمان یک ثانیه را اختصاص دهید تا تصاویر بهطور خودکار پشت سرهم نمایش داده شوند (شکل 70).
- با فشردن کلید F5 پیشنمایش کار را مشاهده کنید.
فعالیت 31 (صفحهٔ 173 کتاب درسی)
یک ارائه سهبعدی در زمینه معرفی یک محصول دیجیتال مانند مدل تلفن همراه یا رایانه قابل حمل ایجاد کنید.
ایجاد اسلایدهای سهبعدی با استفاده از Parallax Effect
Parallax Effect یک تکنیک طراحی جذاب است که با حرکت دادن اشیا روی اسلاید با سرعتهای متفاوت، حس عمق و پویایی ایجاد میکند. بهطور معمول، دو شیء را با سرعتهای مختلف جابهجا میکند تا این اثر بهدست آید. این تکنیک را میتوان با استفاده از قابلیت جلوه Morph در پاورپوینت نسخه 2019 به بعد یا مجموعه Office 365 ایجاد کرد. Parallax Effect در طراحی اپلیکیشنها، وبسایتها و همچنین در طراحی بازیهای ویدیوئی رایج است.
برای ایجاد اسلایدهای سهبعدی با استفاده از این تکنیک مراحل زیر را دنبال کنید:
1- یک اسلاید خالی ایجاد کنید.
2- تصویر دلخواهی را درج کنید.
3- تصویر را انتخاب کنید، سپس از زبانه Picture Shapes، در گروه Size روی ابزار Crop کلیک و از Aspect Ratio، گزینه 16:9 را انتخاب کنید و تصویر را بهصورت تمام صفحه قرار دهید (شکل 71).
4- اسلاید دیگری را ایجاد کرده و تصویر دیگری را در آن درج کنید و گام 3 را روی تصویر جدید تکرار کنید.
5- در هر دو اسلاید یک متن دلخواه را درج کنید.
6- در اسلاید دوم در سربرگ Transition گزینه Morph را انتخاب کنید.
7- سپس کل محتوای اسلاید اول را انتخاب کرده و با کلیک راست و انتخاب گزینه Group از زیرمنوی Group، آنها را گروه کنید. همین کار را برای اسلاید دوم نیز تکرار کنید.
8- محتوای اسلاید دوم را کپی و در اسلاید اول جایگذاری کنید و آن را در پایین اسلاید اول در خارج از محدوده اسلاید قرار دهید.
9- محتوای اسلاید اول را نیز کپی و در مرکز اسلاید دوم جایگذاری کنید. برای پیدا کردن مرکز اسلاید، از زبانه View گروه Show گزینه Guide را انتخاب کنید تا خطوط راهنما نمایش داده شود.
10- روی محتوای اسلاید اول کلیک راست و گزینه Send to Back را انتخاب کنید. با این کار محتوای اسلاید اول زیر محتوای اسلاید دوم قرار میگیرد.
11- نتیجه کار را مشاهده کنید. به این ترتیب یک Parallax عمودی ایجاد کردهاید و به تصویر عمق دادهاید (شکل 72).
فعالیت 32 (صفحهٔ 175 کتاب درسی)
در فایل ارائه «هوش مصنوعی» یک اسلاید بهعنوان صفحه شروع اضافه کنید و با استفاده از Parallax Effect به آن عمق دهید.
طراحی کاراکتر کارتونی
برای افزایش جذابیت ارائهها و انتقال سادهتر مفاهیم میتوانید از کاراکترها استفاده کنید. کاراکترها میتوانند انسانی، حیوانی یا حتی موجود غیرواقعی باشند که بهعنوان راوی یا راهنما عمل میکنند و باعث افزایش تعامل با مخاطب میشوند و به مخاطب کمک میکنند تا با موضوع ارتباط بهتری برقرار کند.
برای طراحی کاراکتر کارتونی (شکل 73) مراحل زیر را دنبال کنید:
1- با استفاده از اشکال پایه در زبانه Insert گزینه Shapes، کاراکتر خود را ایجاد کنید. برای مثال از بیضی برای سر، مستطیل برای بدن و پاها، دایره برای چشمها و... .
2- با استفاده از گزینه Merge Shapes در زبانه Picture Format، میتوانید اشکال را باهم ترکیب کنید تا شکلهای پیچیدهتری بسازید. برای این کار، ابتدا دو شکل موردنظر را انتخاب و روی گزینه Merge Shapes کلیک کنید و یکی از حالتهای زیر را انتخاب کنید (شکل 74):
- Union: تمام اشکال را به یک شکل واحد تبدیل میکند.
- Combine: اشکال را ترکیب میکند و قسمتهای مشترک را حذف میکند.
- Fragment: اشکال را به قطعات جداگانه تقسیم میکند.
- Intersect: فقط قسمتهای مشترک اشکال را نگه میدارد.
- Subtract: قسمتهای شکل دوم را از شکل اول حذف میکند.
نتیجه حالتهای مختلف ادغام در جدول 6 قابل مشاهده است. دقت کنید ابتدا تصویر صورتی انتخاب شده است. در صورتی که تصویر مشکی رنگ ابتدا انتخاب شود، نتیجه کار متفاوت خواهد بود. آن را امتحان کرده و نتیجه را با حالت قبل مقایسه کنید.
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
| دو تصویر اصلی | Union | Combine | Fragment | Intersect | Subtract |
3- برای اینکه کاراکتر واقعیتر بهنظر برسد میتوانید از رنگها، سایهها و برجستگیها استفاده کنید. برای مثال بینی و کف دست کاراکتر تیرهتر باشند.
4- در زبانه Shape Format با استفاده از ابزارهای Align Objects و Rotate Objects امکان تنظیم موقعیت، زاویه و چرخش اشکال وجود دارد.
5- برای دسترسی بهتر به اشکال ترسیم شده، یک شیء را انتخاب کرده و از زبانه Shape Format، روی گزینه Selection Pane کلیک کنید و نام دلخواهی را به آن اختصاص دهید (شکل 75).
6- برای ذخیره کاراکتر در قالب تصویر، از منوی File گزینه Save As را انتخاب کرده و نوع فایل را PNG یا JPEG انتخاب کنید. در صورتی که قصد دارید کاراکتر را متحرک کنید، آن را در قالب PPTX. ذخیره کنید.
فعالیت 33 (صفحهٔ 177 کتاب درسی)
پس از مشاهده فیلم، دو کاراکتر شکل 73 را طراحی کنید.
متحرکسازی کاراکتر
برای متحرکسازی کاراکتر طراحی شده، مراحل زیر را دنبال کنید:
1- در قسمت Outline، روی اسلاید کلیک راست کرده و گزینه Duplicate Slide را انتخاب کنید تا یک نسخه تکراری از اسلاید ایجاد شود.
2- بخش موردنظر از کاراکتر را انتخاب و جابهجا کنید. برای مثال دست کاراکتر را جابهجا کنید.
3- برای اسلاید دوم، از زبانه Transition گزینه Morph را انتخاب کنید تا حرکت به آرامی نمایش داده شود.
در بخش Duration مدت زمان جلوه را تعیین کنید. بهطور پیشفرض این زمان دو ثانیه است که برای حرکت سریعتر میتوانید آن را یک ثانیه قرار دهید.
4- از انیمیشنها نیز برای حرکت کاراکترها میتوانید استفاده کنید. برای مثال انیمیشن Grow/Shrink را برای کوچک و بزرگ کردن چشم و حالت پلک زدن میتوانید استفاده کنید.
5- برای هر دو اسلاید در سربرگ Transition در گروه Advance Slide گزینه After را انتخاب و زمان موردنظر را وارد کنید. نتیجه کار را مشاهده کنید.
فعالیت 34 (صفحهٔ 177 کتاب درسی)
کاراکترهای طراحی شده را متحرک کنید.
ساخت استوری موشن (Story Motion)
به محتوایی که از تصویر، متن، صدا و انیمیشن برای ارائه اطلاعات استفاده میکند، استوری موشن گفته میشود. از آنجایی که این نوع محتوا، پیام را به شکلی جذاب و به یادماندنی منتقل میکند، در رسانههای اجتماعی، تبلیغات دیجیتالی و آموزش مجازی محبوب است.
برای ایجاد استوری موشن مراحل زیر را دنبال کنید:
1- تنظیم اندازه اسلاید
- از زبانه Design روی گزینه Slide Size کلیک کرده و Custom Slide Size را انتخاب کنید.
- در قسمت Width پهنا و Height ارتفاع را مشخص کنید. برای مثال اندازه 1080 در 1920 را در نظر بگیرید.
2- درج اشیا و طراحی اسلاید
- از زبانهDesign روی گزینه Format Background کلیک کرده و پسزمینه دلخواهی را انتخاب کنید.
- از زبانه Insert، اشیای موردنظر مانند تصاویر، Shapeها و متنها را وارد اسلاید کنید.
3- افزودن انیمیشن به استوری موشن
- ابتدا روی شیء موردنظر کلیک و از منوی Animations در گروه Animation انیمیشن مدنظر را انتخاب کنید. برای مثال انیمیشن Zoom برای بزرگنمایی، انیمیشن Spin برای چرخش، انیمیشن Grow/Shrink برای تغییر اندازه کاربرد دارند.
- در بخش Timing، گزینه Start را روی With Previous قرار دهید و در قسمت Delay برای اینکه انیمیشنها با تأخیر اجرا شوند، میزان تأخیر را تعیین کنید.
- برای افزودن یک انیمیشن دیگر به شیء، روی گزینه Add Animation کلیک و انیمیشن موردنظر را انتخاب کنید. دقت کنید که در صورت انتخاب انیمیشن در گروه Animation، انیمیشن جدید جایگزین قبلی میشود.
- برای مدیریت بهتر انیمیشنها روی گزینه Animation Pane کلیک کنید (شکل 76).
- با درگ کردن کادر مستطیل شکل جلوی یک شیء در پنل انیمیشن میتوانید زمان شروع (تأخیر) و مدت زمان نمایش انیمیشن را تعیین کنید (شکل 76).
- برای اینکه یک انیمیشن تا آخر اسلاید ادامه داشته باشد، در بخش تنظیمات انیمیشن، روی گزینه ...Timing کلیک کنید. در کادری که باز میشود (شکل 77)، در قسمت Repeat حالت تکرار را روی Until End of Slide قرار دهید.
4- درج موسیقی در استوری موشن
- از زبانه Insert، روی گزینه Audio کلیک و گزینه …Audio on My PC را انتخاب کنید.
- فایل صوتی دلخواهی را انتخاب و از زبانه Paly Back روی گزینه Paly In Background کلیک کنید تا موسیقی در زمینه پخش شود.
5- مشاهده و تولید خروجی
- از زبانه Slide Show روی گزینه From Beginning کلیک کرده (یا کلید F5) و نتیجه را مشاهده کنید.
- برای ذخیره استوری موشن در قالب ویدئو، از منوی File گزینه Export را انتخاب و روی Create a Video کلیک کنید یا از منوی File گزینه Save as را انتخاب و در کادر Save as Type، قالب MPEG-4 Video را انتخاب کنید. استوری موشن در قالب mp4. ذخیره میشود.
فعالیت 35 (صفحهٔ 179 کتاب درسی)
یک استوری موشن آموزشی برای معرفی اینترنت اشیا ایجاد کنید (شکل 78).
فعالیت 36 (صفحهٔ 179 کتاب درسی)
یک ریلز (Reels) برای معرفی یک محصول ایجاد کنید.
ساخت آزمون الکترونیکی
نرمافزار پاورپوینت امکان ایجاد آزمون الکترونیکی را فراهم کرده است. برای ایجاد سؤالهای چهار گزینهای به همراه بازخورد، مراحل زیر را دنبال کنید:
1- آمادهسازی طرح آزمون
- یک فایل ارائه به نام «آزمون الکترونیکی» ایجاد و پسزمینه دلخواهی را برای آن انتخاب کنید.
- در اسلاید اول عنوان آزمون و توضیحات را وارد کنید. دکمهای با عنوان «شروع آزمون» در آن قرار دهید که با کلیک روی آن اسلاید دوم نمایش داده شود (شکل 79).
2- طراحی اسلایدهای سؤال
- در اسلاید دوم از ابزار Text Box برای نوشتن سؤال و از ابزار Shapes برای نوشتن گزینههای سؤال استفاده کنید (شکل 80). به همین ترتیب اسلایدهای بعدی را اضافه کنید.
- مطابق شکل 80، دکمههایی برای حرکت بین اسلایدها اضافه کنید.
3- طراحی اسلایدهای بازخورد
برای بازخورد درست و نادرست، دو اسلاید مطابق شکل 81، ایجاد کنید.
- دکمهای برای بازگشت به اسلاید سؤال ایجاد کنید. برای این کار دکمه عملیاتی Return را انتخاب کنید (شکل 79).
4- ایجاد پیوند برای دکمهها و پاسخها
- پاسخهای درست در سؤال را به اسلاید بازخورد درست و پاسخهای نادرست را به اسلاید بازخورد نادرست متصل کنید. برای این کار روی گزینه موردنظر کلیک راست و گزینه Link را انتخاب کنید.
- در کادر باز شده، روی گزینه Place in This Document کلیک کرده و اسلاید موردنظر را انتخاب کنید.
- نتیجه کار را با فشردن کلید F5 مشاهده کنید.
فعالیت 37 (صفحهٔ 181 کتاب درسی)
یک آزمون الکترونیکی از یکی از مباحث درسی خود تهیه کنید.
طراحی ارائه به کمک هوش مصنوعی
با پیشرفت فناوری و ورود هوش مصنوعی به دنیای گرافیک، فرایند طراحی ارائهها بهطور چشمگیری متحول شده است. هوش مصنوعی ابزارهایی را فراهم میآورد که به طراحی بصری، سازماندهی محتوا و ارائه اطلاعات بهصورت جذابتر و مؤثرتر کمک میکند. این فناوری زمان طراحی را کاهش داده و به کاربران این امکان را میدهد که بر روی محتوای اصلی و پیامهای کلیدی خود تمرکز کنند. Gamma یکی از این ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی است که به کاربران کمک میکند تا با سرعت بیشتر، ارائههای حرفهای و جذاب ایجاد کنند.
ساخت ارائه با استفاده از پلتفرم مبتنی بر هوش مصنوعی Gamma
1- ایجاد حساب کاربری: وارد سایت gamma.app شوید و یک حساب کاربری ایجاد کنید. برای ساخت حساب کاربری روی دکمه Sign up for free کلیک کنید.
2- ساخت ارائه: برای ساخت ارائه سه روش وجود دارد (شکل 82):
- Paste in Text: گاما براساس محتوای داده شده به آن ارائه ایجاد میکند.
- Generate: گاما براساس موضوع داده شده به آن ارائه ایجاد میکند.
- Import file or URL: گاما براساس لینک تارنما یا فایل داده شده به آن (Word, PowerPoint, PDF) محتوا را بررسی و براساس آن ارائه ایجاد میکند.
سپس روی گزینه Generate کلیک و در کادری که باز میشود (شکل 83)، موضوع، تعداد اسلایدها، زبان و نوع ارائه را مشخص کنید. سپس روی دکمه Generate Outline کلیک کنید. برای مثال عبارت «هوش مصنوعی در آموزش» را تایپ کنید.
کنجکاوی (صفحهٔ 182 کتاب درسی)
یک ارائه در نسخه رایگان حداکثر چند اسلاید میتواند داشته باشد؟
4- تنظیمات و مرحله نهایی: خروجی نمایش داده شده، شامل سه بخش است:
- Outline: در این بخش عناوین هر اسلاید مشاهده میشود و امکان ویرایش عناوین، حذف و افزودن اسلاید وجود دارد.
- Theme: تم و قالب رنگی اسلایدها در این بخش مشخص میشود (شکل 84).
- Content: تنظیمات محتوای ارائه در این بخش تعیین میشود.
پس از انجام تنظیمات روی دکمه Generate outline کلیک کنید. نتیجه بهصورت زیر مشاهده میشود (شکل 85).
5- خروجی نهایی از ارائه: روی گزینه Share کلیک کنید. در کادر باز شده (شکل 86) روی دکمه Export کلیک و فایل را در قالب PDF، پاورپوینت یا PNG دریافت کنید.
فعالیت 38 (صفحهٔ 183 کتاب درسی)
یک ارائه درباره زبانهای برنامهنویسی با استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی ایجاد کنید.
کنجکاوی (صفحهٔ 183 کتاب درسی)
کدام ابزارهای هوش مصنوعی امکان ایجاد ارائه در قالب پاورپوینت را به شما میدهند؟
ایجاد قابلیت بزرگنمایی (Zoom) در پاورپوینت
از نسخه 2019 به بعد، گزینهای به نام Zoom ارائه شده است که توسط این قابلیت میتوانید به روشی مشابه نرمافزار Prezi (که از نرمافزارهای موفق ارائه مطالب است)، بین بخشهای مختلف اسلایدها بهصورت ساده و پویا حرکت کنید و ارائههای جذابتری داشته باشید. بهطور کلی سه روش برای Zoom در پاورپوینت وجود دارد (شکل 87):
- Summary Zoom: کل ارائه را در یک اسلاید خلاصه میکند و به شما امکان میدهد تا به سرعت بین بخشهای مختلف جابهجا شوید.
- Section Zoom: روی بخش خاصی از یک اسلاید Zoom میکند.
- Slide Zoom: اسلایدهای انتخاب شده را به حالت Zoom نمایش میدهد.
برای ایجاد بزرگنمایی روی اسلایدهای ارائه، مراحل زیر را دنبال کنید:
1- ابتدا فایل پاورپوینت موردنظر را باز کنید. برای مثال فایل ارائه هوش مصنوعی را باز کنید.
2- از زبانه Insert گزینه Zoom و سپس Summary Zoom را انتخاب کنید (شکل 87).
3- در کادری که باز میشود، اسلایدهای موردنظر را انتخاب کنید. برای مثال همه اسلایدها را انتخاب کنید (شکل 88) و روی دکمه Insert کلیک کنید.
4- به این ترتیب یک بخش خلاصه (Summary Section) ایجاد شده و سایر اسلایدها نیز بخشبندی میشوند.
در بخش خلاصه، یک اسلاید ایجاد و کل اسلایدها با سایز کوچک در آن قرار داده میشود (شکل 89).
5- پیشنمایش اسلاید خلاصه را مشاهده کنید. با کلیک روی تصویر هر اسلاید، آن اسلاید با انیمیشن Zoom بهصورت تمام صفحه نشان داده میشود.
نمایش اسلایدها
پس از درج و سازماندهی محتوای ارائه در اسلایدها و افزودن جلوههای ویژه، اسلایدها را نمایش دهید.
گزینههای مربوط به نمایش اسلایدها در زبانه Slide Show قرار دارد (شکل 90).
| گزینه | عملکرد و توضیحات |
|---|---|
| From Beginning | از اسلاید اول نمایش میدهد (کلید F5) |
| From Current Slide | از اسلاید جاری که در آن هستید نمایش میدهد. (کلید ترکیبی Shift+F5) |
| Custom Slide Show | نمایش سفارشی (تنها اسلایدهایی را که از قبل مشخص کردید را نمایش میدهد) |
| Set Up Slide Show | تنظیمات نحوه نمایش اسلایدها |
| Hide Slide | مخفی کردن اسلاید و عدم نمایش آن هنگام اجرا |
| Rehearse Timings | زمانبندی ارائه که بعداً برای نمایش خودکار اسلایدها میتوانید از آن استفاده کنید. |
| Record | ضبط اسلایدشو، توسط این گزینه میتوانید روی اسلایدها صحبت کنید، صدا و تصویر خود را ضبط نمایید و محتوای آموزشی تولید کنید. |
| Play Narrations | با فعال کردن این گزینه، صدا و تصویری که روی ارائه ضبط کردهاید در زمان اجرا، پخش میشوند. |
| Use Timings | با انتخاب این گزینه، اسلایدها با زمانبندی تعیین شده و بهطور خودکار اجرا میشوند. |
| Show Media Controls | با فعال بودن این گزینه، دکمههای کنترلی برای اجرای صوت یا فیلم نمایش داده میشود. |
| Monitor | یک مانیتور را برای نمایش ارائه انتخاب کنید. |
| Use Presenter View | با فعال کردن این گزینه میتوانید از نمای ارائهدهنده استفاده کنید. نمای ارائهدهنده نمایی است که علاوه بر نمایش اسلایدها امکاناتی از قبیل زمان طی شده از ارائه، یادداشتهای گوینده و... را به ما نشان میدهد ولی در تصویری که مخاطبان مشاهده میکنند، فقط اسلایدها نمایش داده میشوند. |
نمایش سفارشی (Custom Show)
اگر بخواهید هنگام اجرا، لیستی از اسلایدها با ترتیب از پیش تعیین شده نمایش داده شوند، میتوانید یک نمایش سفارشی ایجاد کنید. برای ایجاد یک نمایش سفارشی مراحل زیر را دنبال کنید:
1- از زبانه Slide Show، گزینه Custom Slide Show، زیرمنوی ...Custom Shows را انتخاب کنید.
2- روی دکمه New کلیک کنید.
3- در کادری که باز میشود (شکل 91)، نام نمایش سفارشی را وارد و اسلایدهای موردنظر را در ستون سمت چپ انتخاب کنید.
4- روی دکمه Add کلیک کنید تا اسلایدها به نمایش سفارشی اضافه شوند.
5- با کلیک روی گزینه Up و Down ترتیب نمایش اسلایدها را تعیین کرده و روی دکمه OK کلیک کنید.
6- برای مشاهده نمایش سفارشی، در بخش Custom Slide Show، روی نام نمایش سفارشی کلیک کنید.
فعالیت 39 (صفحهٔ 187 کتاب درسی)
یک نمایش سفارشی از اسلایدهای دوم، پنجم و سوم ایجاد کنید.
فعالیت 40 (صفحهٔ 187 کتاب درسی)
به کمک هنرآموز خود، جاهای خالی در شکل 92 را کامل کنید.
فعالیت 41 (صفحهٔ 188 کتاب درسی)
پس از مشاهده فیلم موارد زیر را تنظیم کنید:
1- پس از آمادهسازی محتوای ارائه، روی گزینه Setup Slide Show کلیک کنید.
2- تنظیمات را بهگونهای انجام دهید که نمایش بهصورت مداوم تکرار شود.
3- اسلایدها بدون متحرکسازی نمایش داده شوند.
4- تنها چند اسلاید بهطور انتخابی اجرا شوند.
زمانبندی ارائه
در صورتی که بخواهید فایل ارائه شما بدون ارائهدهنده یا سخنران نمایش داده شود، میتوانید یک نسخه از ارائه را با زمانبندی دلخواه تهیه کنید و خروجی آن را در اختیار سایرین قرار دهید. برای این کار مراحل زیر را دنبال کنید:
1- در زبانه Slide Show، گروه Set up روی گزینه Rehearse timings کلیک کنید.
فایل ارائه در حالت Slide Show نمایش داده شده و کادر Recording (شکل 93)، در گوشۀ بالا سمت چپ اسلاید ظاهر میشود.
2- یکبار برای خود ارائه دهید و با کلیک روی دکمه
به اسلاید بعدی بروید و تا آخرین اسلاید زمانبندی را انجام دهید. مدت زمان اسلاید جاری و کل زمان ارائه در همین کادر قابل مشاهده است.
3- در پایان، در کادری که باز میشود (شکل 94)، با انتخاب گزینه Yes، زمانبندی را به اتمام رسانید و زمان را روی اسلایدها ذخیره کنید.
4- در نمای Slide Sorter زمان تخصیص یافته به هر اسلاید قابل مشاهده است (شکل 95).
فعالیت 42 (صفحهٔ 189 کتاب درسی)
پس از مشاهده فیلم، ارائه خود را به دلخواه زمانبندی کنید.
ضبط ارائه و تولید دورههای آموزشی با پاورپوینت
توسط گزینه Record از زبانه Slide Show، میتوانید روی اسلایدها صحبت کرده، صدا و تصویر خود را ضبط نمایید و دورههای آموزشی تهیه کنید. برای این کار مراحل زیر را دنبال کنید:
1- با کلیک روی گزینه Record، سه حالت زیر را میتوانید انتخاب کنید:
- From Current Slide: ضبط را از اسلاید جاری شروع میکند.
- From Beginning: از اسلاید اول شروع به ضبط میکند.
- Clear: ضبطهای قبلی را پاک میکند.
2- روی گزینه From Current Slide کلیک و در صفحهای که نمایش داده میشود (شکل 96)، روی دکمه شروع ضبط (Start Recording) کلیک کنید. در این حالت امکان مشاهده یادداشتهای سخنران نیز وجود دارد.
3- ضبط را تا آخرین اسلاید ادامه دهید.در پایان روی دکمه Stop Recording (که بهجای دکمه شروع ضبط نمایش داده میشود) کلیک کنید.
4- روی گزینه Export کلیک و فایل را با پسوند mp4. ذخیره کنید.
فعالیت 43 (صفحهٔ 190 کتاب درسی)
یک محتوای آموزشی راجع به یکی از موضوعات درسی خود در قالب فیلم آموزشی تهیه کنید.
تولید خروجی
برای انتخاب نوع فایل خروجی، از منوی File گزینه Export را انتخاب کنید و نوع فایل موردنظر را انتخاب کنید (شکل 97).
فعالیت 44 (صفحهٔ 191 کتاب درسی)
به کمک هنرآموز خود، جدول 8 را تکمیل کنید.
| کاربرد | نوع فایل |
|---|---|
| Create PDF/XPS Document | |
| Create a Video | |
| Create an Animated GIF | |
| بسته ارائه | Package Presentation for CD |
| Create Handouts | |
| تغییر فرمت فایل | Change File Type |
فعالیت 45 (صفحهٔ 191 کتاب درسی)
ارائه خود را در انواع مختلف فایل ذخیره کنید.
بسته ارائه (Package Presentation)
بسته ارائه مجموعهای از فایلها شامل فایل اصلی پاورپوینت (pptx. یا ppsx.) فایلهای رسانهای (مانند صدا، تصاویر و ویدئوها) و فونتهای استفاده شده در ارائه است. هدف از ایجاد آن اطمینان از نمایش درست ارائه در رایانههای دیگر است. حتی اگر فونتهای مورد استفاده یا فایلهای رسانهای مرتبط با ارائه را نداشته باشند.
برای ایجاد بسته ارائه در رایانه جاری یا روی CD مراحل زیر را دنبال کنید:
1- از منوی File گزینه Export را انتخاب کنید.
2- گزینه Package Presentation for CD و سپس Package for CD را انتخاب کنید.
3- در کادری که باز میشود (شکل 98)، در قسمت Name the CD، برچسب CD را تعیین کرده و با کلیک روی دکمه Add امکان افزودن فایلهای وابسته وجود دارد.
4- روی دکمه Copy to Folder کلیک و نام پوشه و مکان ذخیرهسازی آن را تعیین کنید.
فعالیت 46 (صفحهٔ 192 کتاب درسی)
در کادر بستهبندی ارائه، روی دکمه Options کلیک و با کمک هنرآموز خود، جاهای خالی در شکل 99 را کامل کنید.
فعالیت 47 (صفحهٔ 192 کتاب درسی)
از فایل جاری یک بسته ارائه ایجاد کنید.
تنظیم ارائه اشتراکی برای پروژه
فرض کنید یک ارائه برای یکی از درسهای خود آماده کردهاید و قصد دارید آن را با هنرآموز یا همکلاسیهای خود به اشتراک بگذارید یا میخواهید آن را در یک جلسۀ آنلاین نمایش دهید؛ در چنین شرایطی میتوانید از قابلیت به اشتراکگذاری ارائه استفاده کنید.
برای این کار مراحل زیر را دنبال کنید:
1- ذخیره فایل ارائه در سرویس ابری
- سرویسهای ابری مانند گوگل درایو (Google Drive)، وان درایو (OneDrive) و دراپباکس (Dropbox) به شما امکان ذخیره آنلاین فایلها را میدهند.
- از منوی File گزینه Save as را انتخاب و روی گزینه OneDrive کلیک کنید (شکل 100). در صورت عدم مشاهده این گزینه در اولین مرتبه استفاده از این سرویس، روی گزینه Add a place کلیک و OneDrive را انتخاب کنید.
- با استفاده از حساب کاربری مایکروسافت وارد شده و فایل را در سرویس ابری موردنظر بارگذاری کنید.
2- به اشتراکگذاری و ارسال لینک دسترسی
- از منوی File گزینه Share را انتخاب کنید یا روی گزینه Share در گوشه سمت راست صفحه، کلیک و Share را انتخاب کنید (شکل 101).
- با انتخاب OneDrive در کادر باز شده (شکل 102)، از یکی از روشهای زیر استفاده کنید:
- آدرس پست الکترونیکی شخص را وارد کرده و در صورت تمایل متن دلخواه را بنویسید و برای ارسال فایل از طریق برنامه Outlook روی تأیید دکمه Send کلیک کنید.
- روی دکمه Copy کلیک و لینک دسترسی به فایل را در حافظه کپی کنید و آن را از طریق برنامههای پیامرسان در اختیار فرد موردنظر قرار دهید. این حالت رایجتر است و نیازی به استفاده از برنامه Outlook ندارد.
3- تنظیم نحوه به اشتراکگذاری
- با کلیک روی گزینه Anyone with this link can edit، کادر تنظیمات مطابق شکل 103 نمایش داده میشود که میتوان تعیین کرد ارائه با هرکسی که لینک را در اختیار دارد (Anyone) یا صرفا کاربران مشخص (Specific people) به اشتراک گذاشته شود.
- علاوهبر این برای جلوگیری از دسترسی افراد غیرمجاز و حفظ حریم خصوصی، امکان تعیین سطح دسترسی (امکان ویرایش edit و یا فقط مشاهده view)، تاریخ انقضا و تخصیص گذرواژه وجود دارد.
کنجکاوی (صفحهٔ 194 کتاب درسی)
به نظر شما اشتراکگذاری ارائه بهصورت برخط چه مزایایی دارد؟
کنجکاوی (صفحهٔ 194 کتاب درسی)
بررسی کنید که چگونه میتوانید از Google Drive برای به اشتراکگذاری فایل ارائه استفاده کنید.
فعالیت 48 (صفحهٔ 195 کتاب درسی)
یک شرکت میخواهد ارائه تهیه شده برای معرفی جدیدترین محصول خود را با تیم فروش به اشتراک بگذارد. با همکلاسیهای خود تبادلنظر کنید که از چه راهکارهایی میتواند استفاده کند؟
کنجکاوی (صفحهٔ 195 کتاب درسی)
بهنظر شما چگونه میتوان از مطالبی که آموختید در دنیای کار استفاده کنید؟
پروژه (صفحهٔ 195 کتاب درسی)
اکنون که با نرم افزار پاورپوینت و ابزارها و امکانات آن آشنا شده اید، انتظار می رود یک پروژه را به طور کامل انجام دهید.
مراحل انجام پروژه:
1- انتخاب موضوع: یک موضوع برای ارائه انتخاب کنید و بررسی کنید چه جنبههایی از آن را میخواهید پوشش دهید.
پیشنهاد: موضوعات فرهنگی، تکنولوژی، آموزشی، تبلیغاتی و ...
2- تحقیق و جمع آوری اطلاعات: راجع به موضوع انتخابی تحقیق کنید و مطالب لازم را جمعآوری کنید.
3- طراحی یک قالب کلی: پسزمینه و طرح دلخواهی را متناسب با موضوع به اسلایدها اختصاص دهید.
میتوانید از اسلاید الگو استفاده کنید.
- در اسلاید اول، عنوان پروژه و نام خود را درج کنید.
- اسلاید مقدمه را اضافه کنید و اهمیت موضوع را توضیح دهید.
4- ایجاد فهرست مطالب: اسلاید فهرست را ایجاد کنید و عناوین اصلی را در آن وارد کنید. بعد از ایجاد اسلایدها، با استفاده از Hyperlink، آنها را به اسلاید فهرست لینک کنید.
5- درج محتواهای چندرسانهای: محتواهای چندرسانهای ارائه شامل تصاویر، فیلمها، صداها، جداول و نمودارهای مرتبط را در اسلایدها قرار دهید.
- از اسلایدهای سهبعدی برای افزایش جذابیت اسلایدها استفاده کنید.
6- انیمیشنگذاری اسلایدها: انیمیشنهای موردنیاز را برای افزایش جذابیت اسلایدها اضافه کنید.
7- تنظیم زمانبندی اسلایدها: زمانبندی نمایش اسلایدها را متناسب با توضیحات هر اسلاید تنظیم کنید.
8- بازبینی و ویرایش اسلایدها: همه اسلایدها را بازبینی کنید و اطمینان حاصل کنید که همه محتوا درست میباشند.
9- تولید بسته ارائه: در نهایت یک بسته از ارائه تولید کنید. علاوهبر این، ارائه را با فرمت PDF ذخیره کنید.
10- تمرین ارائه: چند بار ارائه را تمرین کنید تا تسلط بیشتری پیدا کنید و قادر به مدیریت زمان باشید.
سپس در کلاس درس، پروژه خود را ارائه دهید.




